Nga ALTIN JOKA

Shkencëtarët në Shkollën Mjekësore të Harvardit kanë zbuluar se hormonet e tiroides jo vetëm që rregullojnë metabolizmin, por gjithashtu ndikojnë në sjelljen duke vepruar drejtpërdrejt në tru. Ky studim zbulues, i botuar në revistën “Cell”, u krye tek minjtë dhe zbulon se hormoni tiroide mund të nxisë sjelljen eksploruese duke ndryshuar funksionin e trurit.

Gjëndra tiroide, e vendosur në pjesën e përparme të qafës, prodhon dy hormone kryesore: triiodothyronine (T3) dhe thyroxine (T4). Ndërsa T4 është relativisht joaktive, T3 është forma aktive e hormonit tiroide që ndikon ndjeshëm në proceset e trupit. Dihet mirë se hormoni i tiroides rregullon metabolizmin, temperaturën, rrahjet e zemrës dhe rritjen, por ky studim i ri tregon se ai gjithashtu luan një rol kyç në modulimin e sjelljes.

Si ndikojnë nivelet e hormoneve tiroide në sjellje:

Nivelet e ulëta të hormoneve tiroide mund të çojnë në gjendje depresive të karakterizuara nga një dëshirë e reduktuar për të eksploruar, ndërsa nivelet e larta mund të shkaktojnë sjellje të ngjashme me maniakët e shënuar nga një nxitje ekstreme për të eksploruar. Individët me mosfunksionim të tiroides, si hipo- ose hipertiroidizmi, shpesh përjetojnë simptoma psikiatrike, duke përfshirë depresionin ose maninë, megjithëse mekanizmat pas këtyre simptomave kanë qenë të paqarta.

Lidhja e trurit, trupit dhe sjelljes:

Sipas Daniel Hochbaum, autori kryesor dhe studiuesi në neurobiologji në Institutin Blavatnik në Shkollën Mjekësore të Harvardit, hormoni i tiroides ndikon në sisteme të shumta në trup, duke përfshirë zemrën, sistemin nervor qendror, sistemin nervor autonom, kockat dhe traktin gastrointestinal. Veçanërisht, receptorët e hormoneve tiroide janë të shpërndarë gjerësisht në të gjithë trurin e të rriturve, jo vetëm të kufizuar në hipotalamus.

Nëpërmjet renditjes gjenetike të qelizave kortikale individuale te minjtë, Hochbaum dhe ekipi i tij zbuluan se hormoni tiroide ndikon në qarqet neuronale në korteks duke aktivizuar gjene të ndryshme, duke ndryshuar në thelb lidhjet e trurit. Kur nivelet e hormoneve tiroide u rritën në korteks, minjtë shfaqën një gatishmëri më të madhe për të eksploruar mjedisin e tyre dhe për të marrë rreziqe. Në të kundërt, kur veprimi i hormonit u bllokua në korteks, minjtë nuk ndryshuan sjelljen e tyre eksploruese, pavarësisht nga nivelet e hormoneve.

Ky hulumtim ngre pyetje intriguese se pse një hormon që është përgjegjës kryesor për rregullimin e metabolizmit do të ndikonte gjithashtu në qarqet e trurit të lidhura me sjelljen. Studiuesit sugjerojnë se kjo lidhje mund të ketë evoluar për të sinkronizuar normat metabolike me sjelljen, pasi nivelet më të larta të hormoneve dhe ritmet metabolike priren të ndodhin në stinët e ngrohta kur ushqimi dhe burimet janë më të bollshme, duke nxitur eksplorimin më të madh.

Drejtimet e ardhshme:

Studiuesit besojnë se rregullimi i fiziologjisë së hormoneve tiroide ka të ngjarë të shtrihet tek njerëzit, duke sugjeruar një lidhje të ngjashme tru-trup. Një studim i vitit 2024 i të rriturve amerikanë i theksuar në raport zbuloi se nivelet më të larta të hormoneve tiroide shoqëroheshin me norma më të larta punësimi dhe më shumë orë të punës. Për të eksploruar më tej këtë lidhje, ekipi po heton njerëzit në Indonezi që përjetuan cunamin e vitit 2004, duke shqyrtuar nëse trauma psikologjike nga fatkeqësia ka çuar në ndryshime afatgjata në nivelet e hormoneve tiroide.

Duke parë përpara, ekipi planifikon të gërmojë më thellë në biologjinë e qarqeve të trurit të aktivizuara nga rritja e hormoneve tiroide, me shpresën për të fituar njohuri mbi kushtet psikiatrike si depresioni dhe çrregullimi bipolar. Këto gjetje mund të hapin rrugën për qasje të reja për të kuptuar dhe trajtuar këto çrregullime.